Op 10 februari vergaderde de gemeenteraad over de bestuurlijke toekomst van Heusden. Voor de komende jaren zijn wij duidelijk en vinden dat Heusden voldoende bestuurskracht heeft om zelfstandig door te gaan. Maar hierbij doet DMP ook nadrukkelijk een handreiding naar de andere twee Langstraat gemeenten Loon op Zand en Waalwijk. DMP Heusden pleitte voor het instellen van een raadswerkgroep en waarschuwde voor een drietal valkuilen. Daarnaast diende DMP samen met PvdA en Heusden Een een amendement  in. Dit amendement werd aangenomen. Klik op lees meer om meer over de bijdrage van DMP Heusden te lezen.

Voorzitter,

Op dinsdag 27 januari discussieerde de gemeenteraad in de informatievergadering over de toekomst van de gemeente Heusden. Dat was een vervolg op een eerder in de maand verschenen rapport van de Universiteit van Tilburg over de bestuurlijke toekomst in Waalwijk, Loon op Zand en Heusden. De Tilburgse onderzoekers stelden het rapport op in opdracht van de drie gemeenten. Die kregen op hun beurt weer opdracht van de provincie om een vervolg te geven aan het rapport Veerkrachtig Bestuur in Brabant dat in 2013 verscheen.

In de vergadering van 27 jan hebben we de toegevoegde waarde van het rapport en het mogelijke vervolgproces aan de orde gehad. Nu komt het college met een raadsvoorstel voor een mogelijk vervolg. Hierbij zijn wat ons betreft drie zaken belangrijk. Wat ons betreft zijn dit ook drie valkuilen waar we als gemeente Heusden niet in zouden moeten stappen. Ik zal ze eerst alle drie noemen en vervolgens zal ik ze wat nader toelichten.

  1. Ten eerste de valkuil dat de gedachten snel komen op zaken als herindeling of fuseren van gemeenten. Mensen hebben nu eenmaal de neiging om zaken in te delen in blokken, hokjes, kaders en grenzen, omdat we zaken graag geordend willen hebben. Herindeling is voor ons geen issue. Samenwerking wel.
  2. Ten tweede de vraag : Waar lopen we naar toe? Weten we wat nut of noodzaak is van een pad dat we nu in slaan? De vraag stellen is de vraag beantwoorden wat ons betreft.
  3. En dat brengt mij tot de derde valkuil, namelijk dat als we een stap zetten in een proces de vervolgstap dichtbij is. We gaan dan maar door met stappen zetten, omdat het wellicht goed lijkt om verder te komen, maar zonder goed te weten waar het toe zou moeten leiden. Wij zien het niet zitten om als een dronkenman over straat te zwalken. En zonder na te denken de ene stap na de andere te zetten.

Laat ik beginnen met het eerste: het in structuren denken. Er worden in het rapport 4 mogelijke scenario’s genoemd. Deze lopen uiteen tussen twee uitersten: enerzijds het zo laten zoals het nu is en anderzijds samenvoeging van de 3 gemeenten. Hier tussenin zijn nog meerdere opties te benoemen. Denk aan het vormen van een netwerkgemeente (wat neerkomt op zelfstandigheid met vergaande samenwerking) en aan het begrip schaalverdieping (de democratie dichter bij de burger brengen). Deze laatste twee begrippen spreken ons wel aan en klinken prettig in de oren. Voorbeelden van schaalverdieping (buurt bestuurt) en de netwerkgemeente  (intensieve samenwerking) komen ook terug in het huidige coalitieakkoord. De democratie zo dicht als mogelijk bij de inwoners van Heusden brengen en samenwerken waar mogelijk. Hierbij continu kijkend naar de best passende schaalgrootte.

Ook na het lezen van het rapport van de Tilburgse professoren blijft wat ons betreft voor de korte termijn staan (in ieder geval deze periode) dat Heusden voldoende bestuurskracht en bestaansrecht heeft om als zelfstandige gemeente door te gaan. De veerkracht zit wat ons betreft juist in de 11 afzonderlijke kernen, met ieder haar eigen identiteit. Maar de veerkracht zit wat ons betreft ook in de samenwerkingen met de Langstraat gemeenten of daarbuiten. Het een sluit het ander niet uit wat ons betreft. Wat DMP Heusden belangrijk vindt is dat de politiek dichtbij de inwoners van Heusden staat. Wij hebben daar als lokale politieke partij extra aandacht voor. Opschalen of herindelen is wat ons betreft een structuuroplossing, waar de Heusdense inwoners op dit moment niet mee geholpen zijn. Wij sturen hier voor nu dan ook absoluut niet op aan. Daarbij komt dat een grotere gemeente niet per definitie beter is of financiële voordelen oplevert (dit wordt door het rapport ook meerdere keren bevestigd).

Ten tweede de vraag over nut en noodzaak. Voor DMP Heusden is dit uit de bespreking op de 27onvoldoende duidelijk geworden. Wie heeft hier nu daadwerkelijk om gevraagd? Natuurlijk de provincie, maar wie in Heusden ligt hier wakker van? Voor wie is dit een belangrijk thema? Welke Heusdense inwoner of ondernemer is hier mee bezig? Wat is nut of noodzaak tav dit thema? Het antwoord hierop hebben wij nog niet gehoord. Achttien jaar geleden bij de gemeentelijke herindeling van Vlijmen, Drunen en Heusden was de noodzaak duidelijk. Wat ons betreft is dat nu niet het geval. Op de langere termijn kan het wat ons betreft best een optie zijn. Vraag aan de portefeuillehouder; kunt uw beeld tav nut en noodzaak aangeven?

En dat brengt mij bij de derde valkuil waar we in zouden kunnen stappen: als blijkt dat we ons moeilijk los kunnen maken van het structuurdenken en als we constateren dat nut en noodzaak onvoldoende duidelijk zijn dan is het wat ons betreft nadrukkelijk de vraag waar we naartoe marcheren? Om hier achter te komen zijn wij in het rapport op zoek gegaan naar waardevolle elementen die kunnen helpen bij het bepalen van de richting? Hoe nu verder? is een vraag die we in de info vergadering hebben gesteld.

Hoe nu verder? Wat wij belangrijk vinden is juist het verdiepen van de schaal met als doel dichterbij de Heusdense inwoners en ondernemers te komen; een voorbeeld hier van is Buurt Bestuurt, waarbij de inwoners van een wijk zelf meer bevoegdheden krijgen om de juiste dingen te doen voor de wijk. Een andere werkvorm zou het G500 of G1000 concept kunnen zijn. Hierbij worden at random 500 of 1000 burgers of partners binnen een gemeente gevraagd mee te denken over maatschappelijke thema’s. Aan de portefeuillehouder de vraag hoe hij hier tegenaan kijkt? U had het over experimenten. Zijn er dan nog andere voorbeelden waar wij aan zouden kunnen denken?

Hoe nu verder? DMP Heusden heeft vragen gesteld over het tempo dat gelopen wordt. En waar rennen we naar toe? Voor ons gaat kwaliteit voor snelheid. Uit het raadsvoorstel blijkt dat het de bedoeling is om voor de zomer een maatschappelijke consultatie te doen, zoals dat zo mooi heet. DMP vraagt zich oprecht af wat je dan gaat vragen? Waarom moet dit zo snel? En welke verwachtingen roep je hierbij op? Dit moet je heel scherp hebben, wil het toegevoegde waarde hebben. Vraag aan de burgemeester of u dit scherper kunt maken  voor ons?

En hoe nu verder binnen de raad? DMP Heusden heeft gevraagd om de discussie een vervolg te geven in een raadsvergadering en daarom staat het vanavond op de agenda. Het college stelt voor een werkgroep te formeren die het proces kan begeleiden. Gezien de hiervoor gestelde vragen kunnen wij niet anders dan het proces te zien als een trektocht. We doen onze wandelschoenen aan, zonder te weten waar we precies zullen uitkomen. Dit wordt absoluut geen verzorgde reis waarin bestemming, reisduur en gezelschap vast staan.

DMP Heusden wil best aan deze trektocht beginnen. Hierbij is rekening te houden met de eerder genoemde valkuilen. Niet te stel stappen in structuurdiscussies, goed nadenken over nut en noodzaak en iedere keer welbewust vervolgstappen zetten of bewust niet. Het formeren van een werkgroep die dit kan begeleiden en bewaken vinden wij een goed idee. Deze werkgroep kan en moet wat ons betreft regie voeren. En altijd denken vanuit de Heusdense inwoners en ondernemers, want daar draait het tenslotte om.

Hierbij is het ook noodzakelijk om over de grenzen van Heusden heen te kijken. DMP Heusden is nieuwsgierig naar de opvattingen van Waalwijk en LoZ. Mijn collega raadslid Johan Meesters was aanwezig bij de raadsvergadering in Waalwijk vorige week. Hierbij kreeg hij op z’n minst de indruk dat men zich daar tav de geluiden uit Heusden voornamelijk had gebaseerd krantenartikelen  overv dit onderwerp. Het viel op dat in de discussie juist een fractievoorzitter, die contact met ons had gezocht, een meer genuanceerder beeld kon neerzetten over de meningen van de Heusdense raad. Met dit voorbeeld wil ik nadrukkelijk niet aangeven wat goed en wat fout is, maar ik wil vooral wel aangeven dat we beelden zullen moeten delen als we verder willen komen. Wij vinden dat de werkgroep in gesprek zal moeten gaan met de andere gemeenten. Die handreiking naar Waalwijk en LoZ zouden wij willen doen.   

Nog een voorbeeld om dit te benadrukken, namelijk de maatschappelijke consultatie waar over gesproken wordt. Wat ons betreft gaat de werkgroep ook met werkgroepen van de twee andere gemeentes om tafel om te kijken wat we samen kunnen doen aan maatschappelijke consultatie. Wij zien voordelen in gezamenlijk consultatie: vragen kunnen op elkaar afgestemd worden en kunnen dus ook over de samenwerking binnen de Langstraat gaan. Bovendien is er wellicht een financieel voordeel te behalen? Maar dat is invulling en dat lijkt ons een mooie klus voor de werkgroep.

En wat doen we ondertussen? Gaan we stil zitten en wachten we op de uitkomsten? Wat DMP Heusden betreft niet. De gemeente Heusden gaat wat ons betreft door met waar het al mee bezig is. Samenwerken met andere gemeenten of regio’s, waar mogelijk of waar nodig. Iedere keer op zoek naar het beste samenwerkingsverband. Dit alles in het belang van Heusdense inwoners en ondernemers.

Zoals gezegd vinden wij het belangrijk om (1) niet te verzanden in structuurdiscussies, om (2) goed na te denken over nut en noodzaak en om (3) bewust stappen te zetten. Kijkende naar het raadvoorstel dan kunnen wij ons hier in vinden. Hier hebben wij wel een toevoeging op in de vorm van een amendement dat wij indienen samen met PvdA en Heusden Een. Wij zouden graag zien dat na het formeren van de werkgroep er eerst opdrachtformulering plaats vindt en vervolgens pas te gaan kijken naar eventuele begeleiding op dit onderwerp. Wij houden onze handen graag nog even vrij, al heb ik zojuist ook een aantal voordelen benoemd van het gezamenlijk optrekken met Waalwijk en LoZ in dit proces. Maar dat ik dan aan de werkgroep. En laat dat een bewuste, weloverwogen keuze zijn. Ik nodig de raad uit om hier op te reageren.

Voorzitter, tot zover.

Amendement PvdA, Heusden Een en DMP Heusden

 

Menu